Leon Jan Łuka

1 kwietnia 1918, Obrzyce k. Międzyrzecza - 3 sierpnia 1983, Gdynia

Polski archeolog i muzealnik. Twórca i w latach 1953–1983 dyrektor Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.

W latach 1937–1939 studiował ekonomię na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po zakończeniu wojny podjął pracę nauczyciela w szkole podstawowej w Gnieźnie, następnie w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu (początkowo jako wolontariusz). W latach 1946–1949 studiował archeologię na Uniwersytecie Poznańskim pod kierunkiem profesora Józefa Kostrzewskiego. W latach 1951–1953 był asystentem w Zakładzie Archeologii Polski Uniwersytetu Poznańskiego, a następnie z inicjatywy prof. Kostrzewskiego przeniósł się do Gdańska. 1 czerwca 1953 r. objął stanowisko kustosza nowo utworzonego działu w Muzeum Pomorskim, przekształconego w 1958 r. w Oddział Archeologiczny, a w 1962 r. w samodzielne Muzeum Archeologiczne. Placówką tą kierował do śmierci.

Pracował także na uczelniach jako wykładowca archeologii ziem polskich: od 1953 w Wyższej Szkole Pedagogicznej, od 1970 na Uniwersytecie Gdańskim, równocześnie w latach 1964–1966 na Uniwersytecie Warszawskim. W 1965 r. zainicjował utworzenie periodyku gdańskich archeologów „Pomorania Antiqua” i był redaktorem jego jedenastu tomów. Był też inicjatorem powołania komisji archeologicznej Gdańskiego Towarzystwa Naukowego.

Obszary zainteresowań
Archeologia Kultura pomorska Muzealnictwo
Wykształcenie
1946–1949 | Uniwersytet Adama Mickiewicza magister archeologii
1979 | Uniwersytet Mikołaja Kopernika habilitacja
Miejsca pracy
1945–1951 | Muzeum Archeologiczne w Poznaniu dyrektor
Działalność w SHS

Przyjęty do SHS 7 lutego 1952 r., od 1 czerwca 1956 członek Oddziału Gdańskiego, wypisany w 1964 r. Ponownie członek tego oddziału w latach 1977–1982.

W latach 1957–1958 pełnił funkcję delegata do spraw międzyśrodowiskowych

Nagrody i odznaczenia

1967 Medal Stolema

1971 Odznaka Honorowa „Zasłużony Ziemi Gdańskiej”

1975 Nagroda Wojewody Gdańskiego w dziedzinie kultury

1975 tytuł „Gdańszczanina Roku”

1976 Medal Komisji Edukacji Narodowej

1981 Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis”

Publikacje

Cmentarzysko kultury łużyckiej w Czarnkowie z IV–V okresu epoki brązu, w „Fontes Praehistorici”, t. I, 1950

Importy italskie i wschodnio-alpejskie oraz ich naśladownictwa na obszarze kultury „łużyckiej” okresu halsztackiego w Polsce, „Slavia Antiqua”, 1959, t. VI

Uwagi o niektórych kontaktach Pomorza Wschodniego z basenem Morza Śródziemnego we wczesnej epoce żelaza, „Archeologia Polski”, t. 8, 1963

Kultura wschodniopomorska na Pomorzu Gdańskim, T. I, Wrocław 1966

Obrządek pogrzebowy u plemion kultury wschodniopomorskiej na Pomorzu Gdańskim, cz. 1 „Pomorania Antiqua” 1968; cz. 2. „Pomerania Antiqua”, 1971

Źródła

Kartoteka SHS

Opracowanie biogramu
Norbert Piwowarczyk