Jan Borowski

25 lutego 1890, Petersburg - 25 października 1966, Gdańsk

Pracę zawodową rozpoczął w zakładach amunicyjnych w Mikołajowie w guberni chersońskiej, gdzie kierował biurem architektonicznym. W 1920 r. zamieszkał w Starachowicach i tu zaprojektował warsztaty dla nowej fabryki amunicji, a także osiedle urzędnicze i robotnicze oraz drewniany kościół. W 1924 prowadził przez pół roku prywatną praktykę architektoniczną w Warszawie.

W 1925 r. wyjechał do Wilna i został zatrudniony w katedrze Historii Architektury i Budownictwa Uniwersytetu Stefana Batorego. Równolegle prowadził zajęcia na Wydziale Budowlanym Państwowej Szkoły Technicznej, gdzie pracował do 1945 r., nawet w  czasie okupacji miasta. Wtedy również prowadził tajne wykłady z historii architektury i sztuki.

W 1945 r. przyjechał do Warszawy, gdzie rozpoczął pracę jako konserwator w Państwowej Pracowni Konserwacji Zabytków Architektury. W tym samym roku dokonał oceny zniszczeń zabytkowych budowli na terenie Starego Miasta we Wrocławiu.

Pod koniec 1945 r. osiadł w Gdańsku i zaczął pracę na Politechnice Gdańskiej na stanowisku kierownika Katedry Historii Architektury Powszechnej na Wydziale Architektury. Wreszcie w 1946 r. objął stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku. Od 1950 r. prowadził także wykłady z Historii Architektury w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku.

Pracował czynnie jako architekt. W 1934 kierował pracami odbudowy rodzinnego majątku Józefa Piłsudskiego w Zułowie. Zaprojektował także kościoły w Tymienicy, Podborzu, Leonpolu, Olanach, Raduniu, Nowych Święcianach, Nowej Wilejce i wielu innych. Wśród jego projektów były również szkoły, domy, a także pomniki.

Prowadził prace konserwatorskie we wnętrzach kościoła św. Kazimierza w Wilnie, na zamku Górnym w Wilnie, Zamku w Trokach, w Ostrej Bramie w Wilnie, a po 1945 także w Gdańsku: w kościele Mariackim, Dworze Artusa, Kaplicy Królewskiej, Ratuszu Głównego Miasta, w Złotej Bramie.

Udzielał się w SARP-ie oraz PTTK. Jeszcze na studiach był współzałożycielem polskiego Koła Architektów w Petersburgu.

Obszary zainteresowań
Archeologia Konserwacja zabytków
Wykształcenie
1907–1917 | Instytut Inżynierów Cywilnych w Petersburgu Wydział Architektury
Miejsca pracy
1925–1929 | Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie  katedra Historii Architektury i Budownictwa, tytuł docenta
1946-1951 | Urząd Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku Wojewódzki Konserwator Zabytków
Politechnika Gdańska katedra Historii Architektury, tytuł profesora nadzwyczajnego
Działalność w SHS

Początkowo był członkiem Oddziału Toruńskiego, ale w chwili powołania Oddziału Gdańskiego przeniósł się do niego. Należał zresztą do grona szesnastu członków założycieli Oddziału Gdańskiego.

Członek Komisji Kwalifikacyjnej w latach 1955–1962 oraz Komisji Konserwatorskiej (1957–1958).

Nagrody i odznaczenia

Złoty Krzyż Zasługi

Medal 10-lecia PRL

odznaka „Za zasługi dla Gdańska”

Publikacje

Zamek Trocki pod Wilnem, Gdańsk

Odbudowa dachów budynków zabytkowych w Gdańsku, „Ochrona zabytków”, 1949, nr 1

Prace przy konserwacji zabytków na Wileńszczyźnie w Gdańsku 1925–51

Źródła

Kartoteka SHS

Wikipedia

Jan Ciemnołoński, Jan Borowski – pierwszy polski wojewódzki konserwator w Gdańsku, „Pismo PG”, 1995, nr 7, s. 16-18

Zasłużony dla Gdańska. Upamiętniono Jana Borowskiego | Komunikaty | Biuro prasowe Muzeum Gdańska

BOROWSKI JAN, architekt, konserwator zabytków – Encyklopedia Gdańska

Opracowanie biogramu
Norbert Piwowarczyk