Lech Szaraniec
2 marca 1940, Iwanowice Duże - 3 lutego 2026, Katowice
Był historykiem o niespożytej pasji badawczej, nauczycielem akademickim, muzealnikiem, także poetą, rysownikiem, fotografikiem, felietonistą, animatorem kultury województwa śląskiego. Człowiekiem porozumienia na wszystkich niwach swej działalności, pracy i pasji. Stwarzał atmosferę zaufania, partnerskiej współpracy, wspierania i możliwości realizacji pasji. Był postacią symboliczną dla śląskiego muzealnictwa, a jego największym osiągnięciem jest zorganizowanie i restytuowanie Muzeum Śląskiego w Katowicach zniszczonego w trakcie II wojny światowej. Pod jego kierownictwem Muzeum Śląskie nie tylko wznowiło działalność, ale też stało się jednym z kluczowych ośrodków badań nad historią, sztuką i kulturą Górnego Śląska. Stawił także czoło problemowi restytucji zbiorów z rozproszonych kolekcji muzealnych w latach 1939–1945. Zaangażowany w pracę Społecznego Komitetu Odbudowy Muzeum Śląskiego i przygotowania do wzniesienia nowego gmachu tej niezwykle ważnej instytucji, która kierował przez ponad 20 lat. Efektem tych starań i wysiłków Muzeum Śląskie stało się interdyscyplinarnym ośrodkiem naukowo-badawczym. Za jego kadencji nastąpiły rozbudowa i wzbogacenie kolekcji muzealnej, wytyczenie dalszych kierunków jej rozwoju w zakresie m.in.: sztuk plastycznych, archeologii, historii, etnografii, plastyki nieprofesjonalnej i utworzenie centrum scenografii polskiej. Jako pierwszy dyrektor restytuowanego muzeum czuwał nad procesem przeobrażania tej placówki w znaczącą instytucję kultury, definiował jej tożsamość. Praca i zbudowanie mocnej relacji ze współpracownikami przełożyło się na dzisiejsze postrzeganie Muzeum Śląskiego w Katowicach jako kreatora życia kulturalnego i naukowego w regionie. Trud ten łączył z badaniami nad Katowicami i Górnym Śląskiem, ich historią i życiem codziennym, które dopełniał językiem poezji. Efektem tej działalności są liczne publikacje muzealne o charakterze albumowym, katalogowym, popularno-naukowym i naukowym – powstałe pod jego redakcją. Dzięki jego wielkiemu zaangażowaniu i staraniom zainicjowano budowę nowego gmachu Muzeum Śląskiego, połączoną z rewitalizacją poindustrialnego krajobrazu górnośląskiej metropolii.
Był człowiekiem głęboko oddanym kulturze. Inicjatorem powołania Katowickiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, a także inspiratorem ustanowienia nagrody Marszałka Województwa Śląskiego za wydarzenia muzealne. Jako muzealnik pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Muzealników Polskich Oddziału w Katowicach. Zasiadał także w Radzie Ekspertów Śląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Członek Górnośląskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk im. Walentego Roździeńskiego.
Był jednym z inicjatorów powołania Oddziału Górnośląskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki w Katowicach (członkiem SHS od lipca 1979 r.).
Był członkiem zarządu oddziału pierwszej i siódmej kadencji, zasiadał w Komisji Kwalifikacyjnej.
W Zarządzie Głównym SHS zasiadał w Komisji Rewizyjnej w latach 2006–2012.
Srebrny i Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
„Róża Lutra” – Honorowa Nagroda Diecezji Katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP;
Honorowa Nagroda im. Josepha hrabiego von Eichendorffa;
Nagroda Marszałka Województwa Śląskiego za upowszechnianie i ochronę dóbr kultury.
Medalem im. Tadeusza Dobrowolskiego za wyjątkowe dokonania w dziedzinie muzealnictwa województwa śląskiego.
Osady i osiedla Katowic, 1980, 1984, 1995
Architektura Katowic, 1984
Z dziejów Górnego Śląska, 1985
Tadeusz Dobrowolski. Pierwszy dyrektor Muzeum Śląskiego w Katowicach 1927-1939, 1987
Zabytkowe ośrodki miejskie Górnego Śląska i pogranicza, 1988
Zabytkowe ośrodki miejskie. Górny Śląsk i Małopolska Południowo-Zachodnia i Północno-Zachodnia, 1992
Śląsk Dolny, Górny i Opawski, 1993
Katowice w dawnej i współczesnej fotografii, 1996
Wojciech Korfanty. Przywódca chadecji na Górnym Śląsku w II Rzeczypospolitej, 1997
Muzeum Śląskie w Katowicach 1924-1996. Das Schlesiche Museum in Katowice 1924-1996, 1997
Henryka Olszewska-Jarema